Meaning Bridge
စကားလုံးတူပေမယ့် အဓိပ္ပါယ်မတူတဲ့အခါ လူတွေက သဘောထားကွဲတာမဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာတစ်ခုစီကနေ ပြောနေကြတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Meaning Bridge ဆိုတာဘာလဲ?
ပြဿနာ
လူတွေက “တရားမျှတမှု”၊ “ပါဝင်မှု”၊ “ဖက်ဒရယ်”၊ “လုံခြုံရေး” စတဲ့စကားလုံးတွေကို တူတူသုံးကြပေမယ့် အဓိပ္ပါယ်က မတူနိုင်ပါ။
အန္တရာယ်
စကားလုံးတူတာကို သဘောတူညီမှုလို့ မှားယူရင် အလုပ်ထဲမှာ မျှော်လင့်ချက်ကွာဟမှု၊ မယုံကြည်မှု၊ နိုင်ငံရေးထိခိုက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဖြေရှင်းနည်း
“ဒီစကားလုံးကို ဘယ်လိုနားလည်ကြသလဲ” ဆိုတာကို အရင်ဖော်ထုတ်ပြီး “ဒီအခြေအနေအတွက်တော့ ဘယ်လိုသုံးမလဲ” ဆိုတာကို သတ်မှတ်ခြင်းပါ။
တူညီတဲ့စကားလုံး၊ မတူတဲ့ကမ္ဘာ
လူ A
“ပါဝင်မှု” ဆိုတာ အစည်းအဝေးတက်ခွင့်ရတာ။
ယာယီနားလည်မှု
လူ B
“ပါဝင်မှု” ဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲ ပါဝင်ခွင့်ရတာ။
အသုံးချရန် အဆင့် ၅ ဆင့်
၁။ စကားလုံးကို ဖမ်းပါ
အငြင်းအခုံဖြစ်လာရင် “ငါတို့ ဘယ်စကားလုံးအပေါ် တကယ်ကွဲနေတာလဲ” လို့မေးပါ။ ဥပမာ - တရားမျှတမှု၊ ပါဝင်မှု၊ တာဝန်ခံမှု၊ ဖက်ဒရယ်။
၂။ အဓိပ္ပါယ်ကို မေးပါ
“ဒီစကားလုံးကို သင်ဘာလိုနားလည်လဲ”၊ “လက်တွေ့မှာ ဘာလုပ်တာကို ဆိုလိုလဲ” “ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ခွင့်ရှိလဲ” လို့မေးပါ။
၃။ ကွာခြားချက်ကို မြေပုံဆွဲပါ
ချက်ချင်းမှန်မှားမဖြတ်ပါနဲ့။ လူတစ်ယောက်စီရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို အရင်ချရေးပါ။ ငြင်းခုံမှုကို မြင်သာအောင် ပြောင်းပါ။
၄။ ယာယီသဘောတူညီမှု တည်ဆောက်ပါ
“ဒီအခြေအနေအတွက်တော့ ဒီစကားလုံးကို ဘယ်လိုသုံးမလဲ” လို့ သတ်မှတ်ပါ။ အမြဲတမ်းအမှန်တရား မဟုတ်ပါ။ အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ ယာယီတံတားပါ။
၅။ ကန့်သတ်ချက်ကို ရိုးရိုးသားသား ပြောပါ
“ဒီအဓိပ္ပါယ်က လူတိုင်းအတွက် ပြည့်စုံတဲ့အဓိပ္ပါယ် မဟုတ်ပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီအလုပ်အတွက် အသုံးပြုမယ့် အလုပ်လုပ်နိုင်သော အဓိပ္ပါယ်ပါ” လို့ရှင်းပါ။
၄ ကြောင်း Meaning Bridge Formula
၁။ ကျွန်ုပ်တို့ အသုံးပြုနေသော စကားလုံးမှာ ________ ဖြစ်သည်။
၂။ လူတချို့အတွက် ၎င်းသည် ________ ဟုဆိုလိုသည်။
၃။ အခြားလူတချို့အတွက် ၎င်းသည် ________ ဟုဆိုလိုသည်။
၄။ ဒီအခြေအနေအတွက်တော့ ၎င်းကို ________ ဟု ယာယီသတ်မှတ်မည်။
ဥပမာ
၁။ ကျွန်ုပ်တို့ အသုံးပြုနေသော စကားလုံးမှာ တာဝန်ခံမှု ဖြစ်သည်။
၂။ Donor အတွက် ၎င်းသည် အစီရင်ခံခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
၃။ လူထုအတွက် ၎င်းသည် မေးခွန်းမေးခွင့်နှင့် ပြန်လည်ဖြေကြားခံရခွင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
၄။ ဒီ project အတွက်တော့ တာဝန်ခံမှုကို donor reporting + community feedback mechanism ဟု သတ်မှတ်မည်။
ဘယ်အချိန်မှာ သုံးမလဲ?
| သုံးသင့်သောအချိန် | သတိထားရမည့်အချိန် |
|---|---|
| လူတွေ စကားလုံးတူသုံးပြီး အဓိပ္ပါယ်မတူတဲ့အခါ | အင်အားကြီးသူက သူ့အဓိပ္ပါယ်ကို အတင်းတင်သွင်းတဲ့အခါ |
| အလုပ်အတူလုပ်ဖို့ လိုပေမယ့် သဘောတူညီမှုမပြည့်စုံတဲ့အခါ | ယာယီတံတားကို အမြဲတမ်းအမှန်တရားလို ပြောင်းသုံးတဲ့အခါ |
| အငြင်းအခုံကို ရှင်းလင်းမှုအဖြစ် ပြောင်းချင်တဲ့အခါ | တစ်ဖက်သားရဲ့နာကျင်မှုကို “စကားလုံးကွဲတာပါ” လို့ လျှော့ချတဲ့အခါ |
မှတ်ထားရမည့် စကားစုများ
စကားလုံးတူ ≠ အဓိပ္ပါယ်တူ
တူတူပြောတာနဲ့ တူတူနားလည်တယ်လို့ မဆိုလိုပါ။
သဘောတူညီမှု ≠ နားလည်မှု
လူတွေ “ဟုတ်တယ်” လို့ပြောပေမယ့် ဘာကိုဟုတ်တာလဲ မတူနိုင်ပါ။
တံတား ≠ အကျဉ်းထောင်
Meaning Bridge သည် ယာယီဖြစ်ရမည်။ အဓိပ္ပါယ်တစ်ခုတည်းကို အမြဲတမ်းချုပ်မထားရ။
ရှင်းလင်းမှုသည် စည်းလုံးမှု၏ အခြေခံ
စည်းလုံးချင်ရင် အရင်ဆုံး ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ သိရမယ်။